Het spelen van eigen rechter op de (sociale) media

Avans Hogeschool, Tilburg

Voorwoord

De internetreizigers. Nee, we waren er nog niet om als gedurfde scheepsvaarders voet aan nieuwe landen te kunnen zetten. Ook zijn we te oud om nieuwe planeten te kunnen ontdekken als gedurfde ruimtevaarders. Nee, onze voeten zijn voornamelijk te zien onder het bureau waar een computer op staat of steken zo nu en dan achter ons mobieltje uit wanneer we lopen. Wij zijn de internetvaarders, generatie Z. Een generatie dat andere landen, of zelfs planeten, ziet via een scherm. Een scherm dat ons doet laten dromen hoe mooi het ergens kan zijn en hoe graag wij dat ook willen delen op dat scherm als wij dat ergens mogen beleven.

Het is alsof er twee generaties tegen elkaar botsen, clash of the generations (live). Aanpassen is tegenwoordig geen wil meer, maar ook geen wet. You’re in of you’re out, waarbij out vergeleken kan worden met de uitknop van dat beeldscherm, want dan hoor je het beeldscherm nog draaien. Maar eerlijk is eerlijk, we kunnen niks anders, we zijn keuzeloos. Wij zijn de eerste generatie na de industriële revolutie waarvan beweerd wordt dat we het allemaal ‘slecht’ gaan krijgen.

Paniek! De media roept dat wij het slecht gaan krijgen! Alle hands aan dek, want nu moet ik dit.. nu moet ik dat.. want mijn beeldscherm zegt dat ik het anders ‘slecht’ ga krijgen. De (sociale) media creëert de dagelijkse gespreksonderwerpen, met alle gevuurde Facebookcomments onder de gepubliceerde mediaonderwerpen van dien. Want als Facebook het mis heeft, dan heb ik gelijk en dat moet die Henk uit Waalwijk of Carla uit Dordrecht weten..

Je kent ze wel, de door (sociale) media bezeten personen. Die personen die andere online voor gek verklaren en daarbij denken dat ze zelf het ideaal zijn. Voor mij dus genoeg aanleidingen om in het kader van Business Ethiek uit te zoeken waarom wij zo onpersoonlijk worden op de media, of waarom juist niet? (dus wel persoonlijk).
Op een of andere manier vinden we het namelijk heeeeerlijk om elkaar te gebruiken of misbruiken op de media.

Met deze blog neem ik u mee naar de oorsprong van de media en behandel ik, gaande weg die zoektocht, een aantal ethische onderwerpen onderbouwt vanuit een aantal optieken. Als tegenstander van het gebruik van media, kwam ik aan het einde van mijn zoektocht erachter dat de media juist een heel (instinctieve) nuttige reden heeft. Iets wat ik voorheen nooit gerealiseerd heb. Veel leespleziers!

Het spelen van eigen rechter op de (sociale) media

7:00 uur, de wekker gaat. Eenmaal het bed uit praat het vrouwke van de NOS je wakker, terwijl jij je eerste koffie wegwerkt. In je Facebookfeeds staat: ‘Vlogger uit Zaandam opgepakt’, eindelijk. Maar uit gewoonte bekijk je de door de media bewerkte interviews met de politici op tv. Die gezichten die bijna wegzinken tussen de microfoons. Aandacht, dat is het. Niet van die politici, maar van de media, een groot geregisseerd theaterspel. Voordat je de deur achter je sluit, kijk je dan toch nog een keer dat filmpje van iemand die ‘het internet wint’ op Dumpert.

In het kader van nieuwsgaring mag een journalist ‘nieuws’ ten gehore brengen, zonder dat de afgebeelde personen, gebruikmakend van portretrecht, zich in redelijk belang kunnen verzetten tegen de publicaties. De gepubliceerde onderwerpen zijn in belang van de ‘doelgroepen’, maar worden met een subjectief standpunt, van de producent, dusdanig vertaald dat de kijker het nieuws nauwlettend volgt. Het is bijna negatieve entertainment, vooral nu de opkomst en het bereik van vloggers, naar een veel gerichtere doelgroep, hetzelfde kan doen als de media: ‘het beoordelen van maatschappelijke problemen vanuit een eigen, subjectief, standpunt’. Ofwel het spelen van eigen rechter via de media. Twee voorbeelden van de afgelopen jaren zijn de treiter vlogger I. Ilgun en Alberto Stegeman. Beide gebruiken ze de media vanuit hun eigen optiek en ontvangen zij daar genoeg comments over vanuit andere media.

Van hangjongeren naar webjongeren

De oude fietshokkenbijeenkomsten lijken, sinds het MSN-tijdperk, officieel voorbij te zijn. De nieuwe plek om te ‘hangen’ is online en Facebook domineert tegenwoordig de online wereld behoorlijk (De Jong, 2014)1. Een fietsenhok was de plaats om als puber zijnde een plekje voor jezelf en je matties te hebben. Nu is er voor iedereen een online ‘fietsenhok’. Houd je van gadgets? Interesting innovations update dagelijks je behoefte aan gadgets. Maar dit geldt ook voor de Gibson-spelende gitaarfans.

Met de huidige sociale media kan de gebruiker zien wanneer hij dat wilt zien en kan hij filteren wat hij wilt zien. Dit heeft grote impact op het nieuwsbereik van journalisten en de cijfers zijn zwaar.
Van de drie uur en eenenveertig minuten die jongeren gemiddeld per dag besteden aan media, exclusief sociale netwerken en sms’en, besteden ze ongeveer 5% aan het lezen van de krant. Of dat nu een gratis krant is of een betaalde, dat maakt niks uit. Dat wilt zeggen dat ze ongeveer gemiddeld iets meer dan elf minuten per dag besteden aan het lezen van een krant (Burg, Lauf, & Negenborn, 2011)2. Ter vergelijking: 44% van de tijd wordt besteed aan de televisie, dat is gemiddeld bijna twee uur (Burg, Lauf, & Negenborn, 2011)3. Dat soort activiteiten worden apart geanalyseerd, maar worden in werkelijkheid allemaal tegelijkertijd gedaan. De televisie staat aan tijdens het bladeren door een tijdschrift, terwijl tussendoor dat gekke filmpje op Facebook bekeken wordt (Boender & Ahlers, 2016)4.

De webjongeren halen hun nieuws momenteel van de televisie (79%), gevolgd door het internet (71%). Het zal geen verrassing meer zijn dat de televisie en het internet met elkaar concurreren op mediagebied. Informatie uit de kranten zit op 42% en de radio haalt de top drie niet eens met 39% (Van der Hagen, Frankenhuis, & Smelik, 2007)5.

Kranten zijn te eendimensionaal, het zijn de dynamische beelden die meer bereiken. Human interest onderwerpen worden dan ook het hoogst gewaardeerd, net als de zogenoemde ‘ fun facts’ (Boender & Ahlers, 2016)6. Dus de combinatie van gekke katten en honden gecombineerd met een ramp aan de andere kant van de wereld, is de normaalste zaak van de wereld om je Facebookfeeds te vullen. Het is een vorm van entertainment op elk moment van de dag, op elk moment dat je kijkt.

“We want Google to be the third half of your brain” – Sergey Brin

De wereld kijkt (niet) mee

Tegenwoordig is niet alleen de  media meer geïnteresseerd in incidenten of grote ‘fun facts’, iedereen lijkt aandacht te zoeken op de sociale media. De camera kan overal gevonden worden. In feite speel je een rol met je eigen gedrag voor een audience aan de andere kant van die camera. Dit is wat Goffman verwoorde in zijn microsociologie om handelingen te benoemen: ‘handelingen zijn in de dramaturgie performances, en worden ingezet om deelnemers op de een of andere manier te beïnvloeden, die op hun beurt het publiek vormen’. (Goffman, 1959)7. Hierin maakt Goffman onderscheidt tussen frontstage en backstage. De ‘acteurs’ passen hun gedrag aan, aan het publiek. Zij weten dat de wereld mee kijkt en willen hier op inspelen. Dit gedrag is terug te zien bij vlogs (indirect) en talkshows (direct). Alleen, het enige verschil met een theatershow van Dhr. Goffman, kan  de cameraman tegenwoordig bepalen wat het publiek ziet. En die vertoonde beelden kunnen veel emotie met zich mee brengen om genoeg kijkcijfers te halen.

Betrokkenen tot dit onderwerp

Om het onderwerp te omkaderen worden de betrokkenen van dit onderwerp als volgt verwoord:

Journalisten en producenten / vloggers

De mensen voor en achter de camera werken vanuit een gezamenlijk belang en worden beschouwd als dezelfde betrokkenpartij. Ze functioneren vanuit een gezamenlijk doel: het informeren, weliswaar vanuit eigen standpunt, voor het publiek. Deze groep opereert vanuit meerdere platformen: de televisie en tegenwoordig het sociale media. Zij zijn voornamelijk geïnteresseerd in incidenten en human interest topics voor hun kijkcijfers en mogen door nieuwsgaring andere in beeld brengen.

Het publiek (doelgroep)

De doelgroep van de journalisten en producenten / vloggers. Bestaande uit twee generaties: de babyboomers en de internetreizigers. Zij volgen het nieuws dat zij willen volgen, afgestemd op hun eigen normen en waarden. Deze groep wordt in Goffman’s theorie gezien als het beïnvloedbare publiek. (Goffman, 1959)7.

‘Acteurs in de spotlights’

De personen aan de voorkant van de camera, die wegzinken tussen de microfoons en onder vuur gezet worden met vragen of andere onder vuur zetten met vragen.

De media vanuit het juridisch optiek

Journalisten hebben recht op nieuwsgaring. Het verzamelen van informatie, nieuws, zonder dat zij hiermee in de problemen komen. Sterker nog de vrijheid van nieuwsgaring bezit elke Nederlandse burger. De burgers hebben het recht om inlichtingen en denkbeelden te ontvangen en te garen. Met dit recht kunnen journalisten hun taken beter vervullen, zonder dat een gezag zich hiermee bemoeit (Nationale Ombudsman, 2007)8.

Het recht op nieuwsgaring heeft een relatie met de vrijheid van meningsuiting. De Nationale Ombudsman verwoordt dat journalisten binnen de grenzen van de redelijkheid en binnen redelijke termijn antwoord krijgen op vragen die zij aan overheidsinstellingen stellen over bepaalde beleidskwesties. In dit geval heeft de overheid zelfs niet het recht om te weten waarom er een vraag gesteld wordt.

Nieuwsgaring staat, met vergelijking van de vrijheid van meningsuiting, niet in de grondwet (Nationale Ombudsman, 2007)9.

Hiertegenover staat dat portretrecht, een onderdeel van auteursrecht, een geportretteerd persoon zich kan verzetten tegen publicatie van zijn portret. Onder portret wordt elke zichtbare weergaven waarop iemand herkenbaar is afgebeeld bedoeld. Daarbij behoren filmfragmenten. (De wegwijzer naar informatie en diensten van alle overheden , 2016)10. Hierbij mag het portret zich verzetten zolang hij een redelijk belang heeft om zich daartegen te verzetten. Dit kunnen privacyoverwegingen zijn, het belachelijk maken van het portret of eventuele beschadigingen aan het imago van het portret zijn.

Het portretrecht heeft een relatie met het bekende begrip: privacy. Ofwel het recht op eerbieding van het privéleven. Met privacy kan een persoon handelingen doen waarbij de buitenwereld geen weet van heeft, dit in bescherming tot de persoonsgegevens.

Alleen al van juridisch optiek gezien, worden nieuwsgaring, portretrecht en privacy ongemakkelijk dicht bij elkaar gebracht. Dat wat vertoond wordt, is en blijft altijd maar een gedeelte van heel het verhaal en dat kan genoeg emotie opwekken tussen partijen. Het is eigenlijk maar te hopen dat de juiste informatie goed aankomt. Bij het economisch optiek kan daar namelijk goed gebruik of misbruik van gemaakt worden.

“You are what you share” – Charles Leadbeater (2009)

De media vanuit economisch optiek

De ander als hufter laten overkomen, zodat je zelf een held bent. Een van de voorbeelden dat benoemd is in Hufters en Helden door Olav de Maat:

De gemeente Rotterdam heeft bij de nabestaanden van een overleden verkeersslachtoffer een schadeclaim neergelegd van 2961 euro voor het schoonspuiten van de weg, waar olie en bloed op lag. ‘ Dit is onmenselijk,’ zeggen zijn dochters tegen het AD. Volgens de gemeente een zuiver juridische kwestie. ‘Dit zijn normale procedures’.. ..

Elly Winkel van de Vereniging Verkeerslachtoffers noemt de claim ‘ slordig en kwetsend’. Verzekeraar Unigarant heeft het geld uitgekeerd aan Rotterdam, om de familie een discussie met de gemeente te besparen (AD, 2013)11.

Wat een held die Unigarant. Zij laten hier even zien hoe goed zij als verzekeraar zijn. De gemeente Rotterdam komt hier als ‘hufter’ over. En de slachtoffers zijn gebruikt als pr-stunt. Je zou je kunnen afvragen of de verzekeraar dit ook had gedaan als dit artikel in het buurtblad Laar had gestaan.

Media vanuit psychologisch optiek

Volgens de nature-nurture discussie heeft een eigenschap van een individu gevolgen op zijn natuurlijke aanleg of van de omgeving waarin het zich heeft ontwikkeld. Frans de Waal, etholoog, gebruikt het metafoor: ‘Als een plant op een zonnige plek groter wordt dan in de schaduw, komt dat niet door of de genetische opbouw of de omgeving, maar door beide’.  (Waal, Van nature goed: over de oorsprong van goed en kwaad in mensen en dieren, 1996)12. Dit voorbeeld verbeeldt hij naar de opvoeding van een kind. De normen en waarden worden per persoon beïnvloed per omgeving. Die omgeving is tegenwoordig veel groter dan wat de mens uit historie ooit meegemaakt heeft. De hele wereld kan meekijken of je kan mee kijken met de hele wereld. Welke handeling is nu goed of fout? Een ding is zeker, die conclusie kun je niet uit de ‘gerelativeerde’ comments halen van anderen gereageerde op de sociale media.

Onze handelingen worden bepaald door de omgeving, karakter en gedrag (Maat, 2016)13. De effecten van interactie tussen karakter en omgeving kunnen soms binnen een paar seconde opkomen en weer verdwijnen.

Media vanuit historisch optiek

De afgelopen miljoenen jaren heeft de omgeving het karakter van de mens dus beïnvloed. Over de periode van een mensenleven vormt de omgeving het karakter van een mens, wat vervolgens de persoonsspecifieke eigenschappen weer beïnvloed en uiteindelijk het gedrag van die persoon in een situatie.

In de afgelopen 195.000 jaar heeft het mensenras zich ontwikkeld in groepen. Men ontdekte gaande weg dat het leven in groepsverband voordelen met zich meebracht. Je kunt er niet om heen dat mensen groepsdieren zijn. Sinds het tijdperk dat we in lendendoekjes en speren rondrenden, spaarden we eten en verzamelden we handige voorwerpen (Waal, Van nature goed. De oorsprong van goed en kwaad, 1996)14. De Waal verwoordt  moraliteit als een menselijke uitvinding. Het is een tegen beweging tegen de beestachtige en harde natuurlijke processen waar dieren slachtoffer en oorzaak van zijn. En waarom zou je het wiel opnieuw uitvinden? Het vergaren van ontwikkelingen en het inlichten van veranderingen laat ons overleven in de natuur.

Via de media kunnen we tegenwoordig alle ontwikkelingen volgen, zodat we het wiel niet opnieuw hoeven uit te vinden. Maar kunnen we ook zien wanneer er ergens gevaar dreigt. De media is een ontwikkeling geworden op het inlichten van veranderingen om ons als mensheid te laten overleven in de natuur. Nu zijn we dusdanig ontwikkeld en gegroeid (in omgevingen) dat we elkaar meer als vijanden kunnen zien dan de natuur, maar het principe blijft hetzelfde vanuit oudsher.

Beginselethiek

Een ethische theorie die de gevolgen van handelingen buiten beschouwing houdt. Immanuel Kant neemt een beginsel als uitgangspunt van een handeling. Zo kan het volgende verondersteld worden: Robin Hood stal van de rijke om de arme te helpen. In de gevolgenethiek is dit te verdedigen, maar in het beginselethiek niet, want: stelen mag niet. Hierbij is de handeling stelen het uitgangspunt (Ethische dilemma’s, 2016)15

Sapere aude

Durf te denken of durf te weten, sapere aude, maar met verstand. Dat heeft Kant ons achter gelaten als motto. Als we vanuit het beginselethiek de vervolg handelingen buiten beschouwing houden. Dan zou een individu vanuit zijn eigen verstand mogen redeneren. Dat zou betekenen dat het individu niet geïnteresseerd moet zijn in de kijkcijfers of economische belangstellingen.

Kant: handel zo, dat de stelregel van uw wil tegelijkertijd altijd als stelregel van een algemene wetgeving kan gelden (Kant, 2016)16. Vanuit de beginselethiek wordt er naar de volgende stelling gekeken:

Draaikont Rutte beloofde in 2014 de EU-pensioenwet te stoppen. Nu buigt hij toch voor Brussel (DDS: de dagelijkse standaard, 2016)17.

Wat was er mis met de zin: Rutte beloofde in 2014 de EU-pensioenwet te stoppen. Toch is er een ander besluit genomen? Ik ben geen voorstander van Rutte noch weet ik waar dit onderwerp over gaat. Maar, buiten het feit om iets meer fatsoen te hebben voor de medemens, wordt er niet naar de handeling gekeken. De handeling ‘het stoppen van de EU-pensioenwet’ verdwijnt bijna met de woorden: draaikont Rutte die toch buigt voor Brussel. En volgens mij is dat laatste een hele andere handeling dan dat wat er gebeurt is.

Betekent dat Ruttes handeling dan goed is? Vanuit de historie hebben we gezien dat je eigen omgeving bepaalt wat jij goed of fout vindt. Die omgevingen zijn de afgelopen decennia enorm gegroeid. In het algemeen betekent goed of fout: dat iemand de ideale normen dicht benadert en zich in zijn leven meer dan anderen naar die normen richt (Gennep & Koolschijn, 2016)18.

[discussie Plato met zijn leerling in het boek de ideale staat]
Is iemand een goed mens wanneer hij in geen enkel opzicht van de ideale normen van een mens afwijkt en volledig het ideaal belichaamt, of nemen we er genoegen mee als hij dat dicht benadert en zich in zijn leven meer dan anderen naar die normen richt? Dat laatste dus. Plato: geloof jij dat een schilder die een mens van volmaakte schoonheid heeft geschilderd en alles tot in de kleinste details perfect heeft weergegeven, er een minder goed schilder om is wanneer hij niet kan aantonen dat zo’n mens in werkelijkheid kan bestaan (Gennep & Koolschijn, 2016)18? Dat is een idiote veronderstelling Plato.

Dat allerlaatste is natuurlijk een idiote veronderstelling. Wij hebben ons een ideaal beeld, ideaal Utopia of mens geschetst vanuit onze eigen omgevingen. Het ideale mens bestaan niet, maar als Rutte gehandeld heeft volgens zijn normen en daarmee het perfecte dicht benadert, dan handelt de media hier fout volgens het beginselethiek. Heeft Rutte niet volgens die richtlijnen gehandeld, dan zijn beide partijen hier fout.

Utilisme

Een handeling wordt afgemeten tegenover het algemene nut. Goed is wat nuttig is, gelukkig maakt (Zwart, 2016)20. Hierin wordt gekeken naar het geluk en welzijn van de groep met de meeste mensen in het algemeen. Zo kan het volgende verondersteld worden: Robin Hood stal van de rijke om de arme te helpen. In het beginselethiek zou dit dus not-done zijn, maar in de gevolgenethiek wel. De grootste groep, de arme, worden hier gelukkig gemaakt.

Gevolgenethiek

Van John Stuart Mill moeten de handelingen geen schade brengen aan de betrokkenen. In dit geval dus zowel het publiek (doelgroep) als de journalisten mogen aan het spelen van eigen rechter geen schade overhouden (Ethische dilemma’s, 2016)21. Nog een keer terug naar de stelling:

Draaikont Rutte beloofde in 2014 de EU-pensioenwet te stoppen. Nu buigt hij toch voor Brussel (DDS: de dagelijkse standaard, 2016)17.

Kijkend vanuit de optiek van de media, kan er gezegd worden dat er expres zo gehandeld is geworden. De meer van dit soort berichten verspreid worden, de minder mensen er op Rutte zullen stemmen in de volgende verkiezingen. Indirect maak je daar dus een heleboel mensen blij mee, terwijl je een medemens schaadt met een handeling.

Door de controlerende taak van de media zal er altijd een groep mensen schade ontvangen, maar volgens het utilisme zou dit dus niet erg zijn. Ook al wordt er vaak overdreven in de media, zolang de grootste groep maar gelukkig is. In het algemeen kan het nieuws onderscheiden worden in goed (voor de grootste groep) en slecht nieuws.

Het nieuws, goed, zou in eerste instantie lijken alsof het geen schade toebrengt. Maar eigenlijk kun je je afvragen welk nieuws dan eigenlijk goed is. In het voorbeeld vanuit het economische optiek, dat van die verzekeraar. Daar is schade gebracht aan het imago van de gemeente Rotterdam. Weliswaar positief voor de slachtoffers en de verzekeraar die als held naar voren kwam. Omdat de verzekeraar als eigen rechter handelden, krijgt hij meer aandacht dan andere verzekeraars. Waarbij ik denk dat de andere verzekeraars liever geen Unigarant als held op de voorpagina van het AD zien staan. Maar als je de doelgroep, de lezers, tegenover de gemeente Rotterdam (en eventueel andere verzekeraars) zet, dan kan er verondersteld worden dat dit nieuws, in zin van algemeen nut, het publiek blij en gelukkig maakt (dus goed nieuws). Ook hieruit wordt duidelijk dat de omgeving waarin je je bevindt, belangrijk is voor het algemeen nut.

Daartegenover brengt negatief nieuws altijd geen welzijn en geluk naar het publiek, ondanks dat de grote incidenten spraakmakers zijn. Alleen de regisseurs of bepaalde groeperingen krijgen wat ze willen, aandacht. De handelingen van het spelen van eigen rechter zijn in het utilisme dus not-done.

Deugdenethiek

In vergelijking tot de andere ethische theorieën in voorgaande hoofdstukken, staat bij de deugdenethiek de morele actor centraal. Volgens Aristoteles is het geluk het hoogste doel van leven en moet je datgene dat wat je gelukkig maakt doen (orpheuskijktom, 2013)22.

Geluk en aandacht

Ik wilde eigenlijk gelijk met de deur in huis vallen, want het voor blok zetten van andere mensen of organisaties via een mediaplatform kan je toch niet gelukkig maken? Maar dat hebben we zojuist in het utilisme behandeld. Want bij deugdenethiek kijken we naar het persoon zelf en niet naar de handelingen. Het voor blok zetten van mensen of organisaties is een handeling. Een handeling valt in dit geval onder een karakter. Alberto Stegeman en I. Ilgul handelen als eigen karakter, maar veel journalisten en tegenwoordig ook vloggers handelen via een organisatie omdat ze dat moeten. In beide (bovenstaande) gevallen geldt dat ze mediageil zijn en alles doen voor hun kijkcijfers (doel).

Maar wordt je ook gelukkig van het aantal virtuele views, likes of kijkcijfers? Daar sta je van te kijken, vergeet maar een keer je vriendin ’s profielfoto te liken. Of erger, like die profielfoto van haar vriendin die net weer single is. Daar maak je haar en, uiteindelijk, jezelf niet happy mee. Dit heeft natuurlijk niks te maken met het spelen voor eigen rechter, of ja, zolang je het niet te vaak doet. Maar het is een voorbeeld hoe psychisch gestoord we naar onze duimpje up kunnen kijken. De meer likes en views je behaalt met je topic, de groter je publiek is en de meer mensen je artikel lezen of zien. Als journalist of vlogger kan ik me voorstellen dat je daar blij en gelukkig van wordt. Dat het een soort van Robin Hood-gevoel geeft om de waarheid steeds aan het licht te brengen en dat het vervolgens veel aandacht krijgt.

De vraag hier is, wanneer je je doel bereikt hebt? Wanneer ben je nu gelukkig met je handeling als journalist. Als je net zoals Alberto Stegeman je eigen programma hebt? Of als I. Ilgun je eigen youtubechannel? Dit geldt misschien per persoon en (weer) per omgeving, maar ze willen allemaal veel views en veel likes. In ieder geval aandacht voor datgene wat ze maken en het liefst meer dan de andere, want dan kun je zeggen dat je meer aandacht hebt gehad dan die en die. Wellicht dat daarom de grenzen tussen portretrecht, nieuwsgaring en privacy opgezocht worden (zie juridisch optiek).

Conclusie

Wat had ik graag de media er onderuit willen halen met dit onderwerp. Het terugvuren met zwart getypte woorden op een witte achtergrond. Wat had ik graag willen zien dat de nadelen van het handelen als eigen rechter op de (sociale) media zwaarder zouden wegen dan de voordelen. Maar ik denk dat ik uit een generatie kom die niet begrijpt waar de media uit ontstaan is. Natuurlijk, de media controleert die en die, in het kader van het algemeen nut (utilisme). Nee, het is: ‘het vergaren van ontwikkelingen en het inlichten van veranderingen dat ons laat overleven in de natuur..’, wat mijn denken, gek genoeg, vanuit historisch optiek heeft doen veranderen.
Onze omgevingen zijn de afgelopen jaren enorm vergroot. Van dorpen naar steden en van steden naar landen tot uiteindelijk wereldcontinenten. Sterker nog, we nemen onze omgevingen mee in onze broekzakken en ontmoeten (zien) andere mensen in andere omgevingen. Deze nieuwe omgevingen lichten ons in met nieuwe ontwikkelingen, waardoor we het wiel en andere wielen niet steeds opnieuw hoeven uit te vinden. De media helpt ons indirect met het ontwikkelen van nieuwe ontwikkelingen en trends. Dat er dan mensen en organisaties zijn die in het kader van nieuwsgaring alleen kijkcijfergeil zijn, is dan weer jammer. Vooral als ze daarvoor andere als hufter(s) of als held(en) laten overkomen. Wellicht is het spelen van eigen rechter een tegenbeweging tegenover omgevingen die we niet gewend zijn of die we niet kennen.
Nee, we waren er nog niet om als gedurfde scheepsvaarders voet aan nieuwe landen te kunnen zetten. Ook zijn we te oud om gedurfde ruimtevaarders te worden, zodat we nieuwe planeten kunnen ontdekken. Nee, wij, internetreizigers, gaan ervoor zorgen dat de gedurfde ruimtevaarders, net zoals de gedurfde scheepsvaarders, genoeg ontwikkeld zijn en genoeg redenen hebben om onze omgevingen weer te vergroten. Of dat nu negatief of positief zal zijn, dat zal tijd ons vertellen. Maar, gek genoeg, begint dat allemaal bij het bij elkaar brengen van verschillende omgevingen via het handelen op de (sociale) media. Dus ook die reactie van Henk uit Waalwijk of die van Carla uit Dordrecht kunnen daar een steentje aan bijdragen, want het delen en inlichten van elkaars ervaringen maakt de media een algemeen en nuttig middel voor ons allemaal en is dus in dat kader ethisch verwoord.

27.12.16

11: AD. (2013, februari 8). Opgehaald van AD.nl.

4,6: Boender, R. C., & Ahlers, J. (2016). Generatie Z en de vierde (industriele) revolutie. Amsterdam: Bertram + de Leeuw Uitgevers.

3: Burg, M., Lauf, E., & Negenborn, R. (2011). Mediamonitor; The Dutch media in 2010. Hilversum: Commisariaat voor de Media.

17:  DDS: de dagelijkse standaard. (2016). 2016. Opgehaald van de dagelijkse standaard: http://www.dagelijksestandaard.nl/2016/07/draaikont-rutte-beloofde-in-2014-de-eu-pensioenwet-te-stoppen-nu-buigt-hij-toch-voor-brussel/

1: De Jong, A. (2014). social media. Opgehaald van dutchcowboys: http://www.dutchcowboys.nl/socialmedia/facebook-domineert-online-communicatie

10: De wegwijzer naar informatie en diensten van alle overheden . (2016). Wet- en regelgeving. Opgehaald van Overheid: http://wetten.overheid.nl/BWBR0001886/2015-07-01

15: Ethische dilemma’s. (2016). beginselethiek. Opgehaald van Ethische dilemma’s: http://www.ethische-dilemmas.nl/index.htm?algemeneinfoid=311

21: Ethische dilemma’s. (2016). Utilisme. Opgehaald van Ethische dilemma’s: http://www.ethische-dilemmas.nl/index.htm?algemeneinfoid=315

18,19: Gennep, P. &., & Koolschijn, G. (2016). de ideale staat (vertaald). Amsterdam: Athenaeum.

7: Goffman, E. (1959). The presentation of Self Everyday Life. In E. Goffman, The presentation of Self Everyday Life (p. 255). Scotland: Bantam Doubleday Dell Publishing Group Inc.

16: Kant, I. (2016). personen en dingen. Opgehaald van Kant: https://jeroenvu.home.xs4all.nl/gwv/kant.htm

11: Maat, O. d. (2016). Hufters en Helden. Amsterdam: Maven Publishing B.V.

8,9: Nationale Ombudsman. (2007). rapport. Opgehaald van de Nationale Ombudsman: https://www.nationaleombudsman.nl/rapporten/2007/007#

22: orpheuskijktom. (2013). gelukkig leven in 3 stappen volgens aristoteles . Opgehaald van orpheuskijktom: https://orpheuskijktom.com/2013/12/18/gelukkig-leven-in-3-stappen-volgens-aristoteles/

5: Van der Hagen, S., Frankenhuis, S., & Smelik, A. (2007). De effecten van nieuwe media op jongeren. Enschede: Stichting leerplanontwikkeling (SLO) .

12: Waal, F. d. (1996). Van nature goed. De oorsprong van goed en kwaad. Amsterdam: Contact.

14: Waal, F. d. (1996). Van nature goed: over de oorsprong van goed en kwaad in mensen en dieren. Uitgeverij Contact.

20: Zwart, J. d. (2016). Utilisme: college 3. Tilburg, Noord-Brabant, Nederland.

 

Een gedachte over “Het spelen van eigen rechter op de (sociale) media

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s